De Nederlandse gemeente Leiden (124,899 inwoners) benut haar participatieplatform optimaal om input te verzamelen voor diverse projecten. Nadat Leiden het online burgerparticipatieplatform lanceerde werden er in een sneltreinvaart 12 participatieprojecten opgestart en niet voor niets: al meer dan 3.500 inwoners namen deel.

De gemeente lanceerde haar participatieplatform “Doe Mee Leiden” begin 2020 met een enquête over de herinrichting van het Roomburgerpark. De bedoeling was om samen te bekijken hoe het park omgevormd kon worden tot een waar sportpark. Met ruim 950 deelnemers bleek deze enquête een knallende start van hun burgerparticipatieproject.

Momenteel zet Leiden haar platform vooral in om inwoners te betrekken bij de verschillende wijkprojecten. Inwoners kunnen zo hun meningen, ideeën en suggesties aandragen.  Wat moet er gebeuren met het Roomburgerpark? Wat wordt het masterplan voor verkeer in het Houtkwartier? En wat is belangrijk bij de vernieuwing van de riolering, straten en het groen in de Vogelwijk en Raadsherenbuurt? Inwoners kunnen er via het online platform over meepraten. Wat opvalt binnen deze projecten is dat de gemeente verschillende participatiemethoden combineert. Inwoners kunnen vaak kiezen, bijvoorbeeld of ze een survey invullen, een idee plaatsen of deelnemen aan een online workshop.

“Het DoeMee platform helpt ons om burgerparticipatie op maat aan te bieden en is een goede aanvulling op de offline participatiemogelijkheden. De ene inwoner vult het liefste een vragenlijst in, terwijl de andere juist graag met buurtbewoners in gesprek gaat. Met het platform krijgen we als gemeente meer mogelijkheden om participatie vorm te geven en kunnen bewoners en andere belanghebbenden op verschillende manieren meedoen.”

Hester Tuinhof, bestuurscommunicatieadviseur van de gemeente Leiden

Participatie voor de visie voor het stationsgebied

Een van de grotere participatieprojecten op het platform draait om de toekomst van het Leidse stationsgebied, waar veel partijen en belangen samenkomen. Om dit gesprek in goede banen te leiden, stelde de gemeente eerst zelf een duidelijk startpunt op: de zogenaamde gebiedsagenda. Dit document beschrijft acht agendapunten die samen de richting bepalen voor de toekomst van het stationsgebied. Op het participatieplatform, kunnen inwoners het bestand downloaden of een korte video bekijken waarin projectmanager Jelle Deurman deze acht onderwerpen verder toelicht.

Aangezien het project voor langere tijd loopt, besloot Leiden het traject te verdelen in fasen. Nadat de gebiedsagenda was opgesteld, ging de informatiefase van start, hierin werd op verschillende manieren informatie opgehaald bij inwoners of met hen gedeeld:

  • Via een enquête konden inwoners feedback geven op de gebiedsagenda. Deze enquête werd bijna 300 keer ingevuld.
  • Via een flitspeiling konden inwoners laten weten wat volgens hen de huidige identiteit is van het stationsgebied en welke sfeer het in de toekomst moet krijgen. Bijna 400 Leidenaren lieten hun antwoord achter.
Een woordenwolk van inwoners hun reacties op de vraag: “De sfeer van het stationsgebied Leiden is…”
Uitkomst vraag naar prioriteiten bij burgerparticipatie in Leiden
De populairste antwoorden van inwoners op de vraag: “Welke sfeer moet het nieuwe Stationsgebied krijgen…”
  • Leiden organiseerde vijf video-inloopspreekuren die zijn bezocht door enkele inwoners en professionals.
  • Enkele Leidenaren hebben een speeddate met wethouder Fleur Spijker (Duurzame Verstedelijking, Ruimte & Wonen) gehad.
  • Daarnaast deelde de gemeente ook instructievideo’s over de ambitie, de acht agendapunten (de bovenstaande video) en het proces. In totaal werden deze video’s bijna 1000 keer bekeken.

Er waren dus verschillende participatiemogelijkheden tijdens de informatiefase van dit project! Wat goed is om te zien, is dat Leiden de tijd heeft genomen om de resultaten van deze participatie helder terug te koppelen. Alle verslagen en resultaten zijn gemakkelijk terug te vinden op het online platform.

Voorbeeld platform burgerparticipatie Leiden

Momenteel, bevindt het project zich in de meedenkfase. Tijdens het eerste deel van deze fase is samen met Leidenaren nagedacht over de toekomst van het stationsgebied en is een enquête gehouden over hoe men het openbaar vervoerknooppunt rond het station Leiden Centraal ervaart. Hoewel deze fase pas halverwege is, communiceert Leiden direct de eerste resultaten. Tijdens het eerste deel van deze fase is samen met meer Leidenaren opnieuw nagedacht over de toekomst van het stationsgebied via onder andere:

  • Digitale workshop Morspoortterrein en Connexxion-locatie: Dit waren twee workshops met een kleine groep bewoners, waar de plannen voor nieuwe woonbuurten zijn besproken. Dit gebeurde aan de hand van vragen zoals: (1) Wat wilt u ons meegeven bij de ontwikkeling van het parkje? (2) Wat wilt u ons meegeven bij de ontwikkeling van de woonstraten? (3) Hoe kan de aansluiting op de singel verbeteren? Deze workshops worden na de zomervakantie herhaald.
  • Een vervolgenquête over het identiteitskompas: Als opvolging van de flitspeiling rond identiteit, heeft de gemeente workshops georganiseerd met stakeholders en belanghebbenden. Dit leidde tot het concept van een identiteitskompas, waarover Leidenaren via een enquête opnieuw hun mening gaven.
  • Een fotowedstrijd: Inwoners mogen foto’s inzenden die illustreren wat er beter kan of juist mooi is aan het stationsgebied. Leiden beloont de origineelste inzending met een etentje.
Voorbeeld platform burgerparticipatie Leiden

Ook in het tweede deel van de meedenkfase boort de gemeente Leiden nieuwe vormen van participatie aan. Zo wordt er begin september een “Meedenk-route” georganiseerd. Inwoners kunnen zich aanmelden voor deze wandelroute door het Stationsgebied, waarin gesprekken zullen plaatsvinden op diverse buitenlocaties in het gebied.

Impact burgerparticipatie in Leiden in cijfers
De participatie voor de ontwikkeling van het Leidse stationsgebied in cijfers

Leiden Centraal!

“Samen maken we het stationsgebied” luidt de slogan… en zo is het! Zelfs al is het participatieproject voor het stationsgebied nog in volle gang, het kent nu al sterke elementen. Wie het participatieplatform bezoekt, merkt snel dat er veel zorg en aandacht is gestoken in de verschillende participatiemogelijkheden: inwoners krijgen zowel de kans om een laagdrempelige bijdrage te leveren (via foto’s of enquêtes) als de mogelijkheid om echt in gesprek te gaan (via workshops of wandelroutes).

Het is duidelijk dat de gemeente goed over het platform heeft nagedacht en zorg besteed aan sterke communicatie door transparante en tijdige terugkoppelingen te plaatsen.

“Participatie kan niet zonder communicatie. Zo informeren we mensen wanneer we een participatietraject starten, en wanneer we binnen het project een fase afsluiten, delen we zo snel mogelijk een samenvatting van de resultaten. Naast het verslag, plaatsen we de belangrijkste conclusies op het platform zodat deze informatie gemakkelijk beschikbaar is.”

Hester Tuinhof, bestuurscommunicatieadviseur van de gemeente Leiden

[De case werd voor het laatst geüpdatet in augustus 2020]

Benieuwd hoe jouw stad of gemeente aan de slag kan met burgerparticipatie?

This image has an empty alt attribute; its file name is Banner-NL-1024x359.png