Het jaar loopt snel ten einde. Dat brengt een sfeer van warmte en gezelligheid met zich mee, samen met het aangename vooruitzicht van veel eten en bubbels. Maar het is ook het perfecte moment om na te denken over het jaar dat achter ons ligt. Wat waren de onderwerpen op ieders lippen? En wat waren de meest opmerkelijke succesverhalen op het gebied van digitale democratie?

Bij CitizenLab kijken we terug op een productief en boeiend jaar. We hebben het geluk gehad te mogen werken met verschillende gemeenschappen, van bruisende metropolen tot kleinere gemeenten tussen bossen en meren.

In dit artikel kijken we terug naar 5 Belgische gemeenten waar we dit jaar aan de slag konden met e-democracy. Maar laten we eerst in de cijfers duiken!

Het CitizenLab-platform: 2018 in Cijfers

Onze statistieken leren ons dat het CitizenLab-platform in 2018 iets meer vrouwelijke dan mannelijke bezoekers aantrok. En als het op leeftijd aankomt grijpen millennials de kroon. De grootste groep mensen die met het platform interageert is tussen de 25 en 34 jaar oud.

Statistics show that slightly more female users interacted with the platform, and that the age group 25-34 is the biggest.
In 2018 interageerden meer vrouwen dan mannen met het CitizenLab-platform. 
Als het op leeftijd aankomt zijn millennials de grootste groep.

Als we een analyse maken van de verschillende soorten interactie die ons platform genereerde, zien we dat stemmen veruit de populairste manier is om te participeren. En als het gaat over de methodologie koos het leeuwendeel van alle cases voor een op ideeën gebaseerde aanpak om burgerparticipatie te stimuleren.

Deze cijfers omvatten natuurlijk ook enkele recente features, zoals participatieve budgettering. We kijken er dus naar uit om deze grafiek te zien evolueren en schalen in 2019!

Statistics show that voting is the preferred action and idea-sourcing is the most favoured methodology.
The most discussed topics this year are mobility and public planning.

Benieuwd welke onderwerpen hot waren dit jaar? De belangrijkste uitschieteri in onze database is mobiliteit. Daarop volgt alles wat te maken heeft met publieke planning, zoals de straten en pleinen van de stad. Maar vrijwel alle aspecten van het openbare leven stonden in 2018 ter discussie en leidden tot een debat tussen burgers.

In 2018 werkten we samen met burgerbewegingen, een universiteit en zelfs een hele provincie.  Maar de echte glansrol was weggelegd voor de gemeenten. Daarom zetten we graag de 5 meest succesvolle Belgische gemeentecases van 2018 op een rijtje.

Mobilisering, herinrichtingen, burgerbegrotingen, tevredenheidsenquêtes en slimme tech – dit zijn de gemeenten om in het oog te houden!

I. Mobilisering in Knokke-Heist

Knokke-Heist mobilised its people against the construction of an artificial test island.

Knokke-Heist (33.097 inwoners) is met haar brede stranden en prachtige zeezichten een van de populairste steden langs de Belgische kust. Maar dit jaar stond de stad voor een bijzondere uitdaging die een stempel dreigde te drukken op die natuurlijke charme.

Een nieuw voorstel voor het Marien Ruimtelijk Plan 2020-2026 omvatte de bouw van een kunstmatig proefeiland voor de kust van Knokke-Heist.
Dit zou het zicht op zee blokkeren, de zee omtoveren tot een vlak kanaal zonder golven, en dus de omgeving drastisch veranderen.

Het lokale bestuur was verontwaardigd en vreesde voor een desastreuze impact op het toerisme, watersport en de algemene gezelligheid van de stad. Zij mobiliseerden de inwoners en bezoekers van Knokke-Heist om zich in een petitie uit te spreken.

Deze petitie werd gelanceerd in het kader van een bredere “Breinstorm”-campagne. Die stimuleerde ideeën om het leven en werken in Knokke-Heist te verbeteren. Daarnaast peilden ze bij burgers naar de optimalisatie van de gouden winkeldriehoek van Knokke aan de Lippenslaan- Dumortierlaan – Kunstlaan.

De participatiegraad van de Breinstorm-campagne was overweldigend, met het eilandperikel als meest besproken onderwerp. Meer dan 6.700 mensen ondertekenden de petitie om de bouw van het eiland tegen te houden.

II. Herinrichting in Marche-En-Famenne

De kleine Waalse stad Marche-en-Famenne (17.401 inwoners) wilde het centrale plein omtoveren tot de hotspot in de stad, een geliefd ontmoetingspunt voor al haar inwoners. Daarom besloten ze om het plein een make-over te geven, zowel esthetisch als functioneel.

De stad liet 4 mogelijke architecturale plannen opstellen en raadpleegde haar bewoners om hun 2 favorieten te kiezen. De keuze van de bevolking zou 35% van de uiteindelijke beslissing uitmaken.

Dit was een geliefde aanpak: de inwoners van Marche-en-Famenne vonden het heerlijk om zo’n directe stem te hebben in zo’n tastbaar onderdeel van het dagelijks leven. In minder dan een week tijd verwelkomde het e-democratieplatform 4.500 unieke bezoekers en zette >1000 daarvan om in actieve gebruikers. Uiteindelijk bereikte de campagne ongeveer 25% van de totale bevolking van Marche-en-Famenne.

III. Burgerbegroting in Wortegem-Petegem

Temidden de Vlaamse Ardennen ligt de charmante Oost-Vlaamse gemeente Wortegem-Petegem (6.500 inwoners). Aan de hand van een zogenaamde ‘burgerbegroting’ liet de gemeente haar inwoners meebeslissen welke budgetten over buurtgerichte projecten werden verdeeld.

De gemeente stelde 100.000 euro ter beschikking voor bewonersinitiatieven, en nodigde via een gerichte ‘buurtbouwers’-campagne haar inwoners uit om hun voorstellen en initiatieven te delen.

Burgerbegrotingen lijken vaak weggelegd voor grote steden of regio’s, maar Wortegem-Petegem bewijst dat dit ook in kleinere gemeenten een waardevolle vorm van burgerparticipatie kan zijn.

Dus hoe ging dit alles precies in z’n werk? 

Twee maanden lang konden burgers zowel op papieren invulfiches als online op het platform ideeën indienen. In totaal weerhield de gemeente daarvan 55 burgervoorstellen, waarvan er 40 ter stemming werden voorgelegd. Gedurende een maand konden de inwoners van Wortegem-Petegem stemmen op hun drie favoriete projecten.

De kleine gemeente bereikte uiteindelijk 14% van de stemgerechtigde bevolking. De 40 bewonersinitiatieven lokten samen maar liefst 802 stemmen.

IV. Tevredenheidsonderzoek in Harelbeke

Het West-Vlaamse Harelbeke (27.500 inwoners) zette het CitizenLab-platform in eerste instantie in voor een brainstorm onder personeelsleden.
Op die manier slaagden ze er in om de prioriteiten voor de stad af te bakenen. Over de loop van 3 maanden werden uiteindelijk meer dan 200 ideeën gepitcht en bediscussieerd.

Deze ideeën werden na grondige analyse in een inspiratienota met 17 speerpunten gegoten, waaruit 7 beleidsvoorstellen werden gepuurd. Deze voorstellen werden voorgelegd aan de Harelbeekse bevolking, parallel met ‘Wa Peis Je?’, een uitgebreide tevredenheidsenquête die polst naar wat er leeft in de gemeente.

“Het online inspraakplatform helpt ons om zowel intern ons personeel als extern onze bewoners gemakkelijk te betrekken bij het beleid van de stad. De technische mogelijkheden zijn groot, en van het team van CitizenLab krijgen we professionele en strategische ondersteuning.” 

– Ellen Vandeputte, strategisch planner Stad Harelbeke

V. Slimme tech in Anzegem

Het landelijke Anzegem (14.000 inwoners) is door haar gunstige ligging tussen Kortrijk en Gent een gekoesterde uitvalsbasis voor jonge gezinnen. Daar is de gemeente terecht trots op. Het spreekt dan ook vanzelf dat ze bij haar mensen ten rade gaat voor het verder optimaliseren van het publieke leven.

Aan de hand van het burgerparticipatieplatform polste Anzegem naar hoe het is om in de gemeente te wonen en leven, hoe de kwestie van mobiliteit aangepakt kan worden, en wat er zoal leeft onder jonge mensen.

Na de inputfase werden alle ideeën via ingebouwde taalherkenningsmechanismen automatisch geclusterd. Dit slim staaltje technologie groepeert zo alle ideeën rond hun kernthema’s. Dat maakt het een stuk eenvoudiger om de grote trends en meest urgente thema’s te identificeren. Bovendien genereert het platform ook automatisch een hele waaier aan demografische inzichten, zoals stemgedrag gesegmenteerd per geslacht, leeftijd of buurt.

Demografische inzichten versimpelen de opmaak van het meerjarenplan.

Conclusie: 

2018 was een interessant jaar voor ons, met een breed spectrum aan verschillende cases dat de veelzijdigheid van onze tool in de verf zet. Wat is jouw favoriete case? En hoe kunnen we in jouw gemeente de boel op z’n kop zetten?

There are currently no comments.